Niemieckie Rozporządzenie dotyczące tuszy do druku (GIO) – co muszą wiedzieć producenci i dostawcy opakowań spożywczych

Gregg T. Starr, Starszy Specjalista ds. Regulacji, Videojet
Daniel W. Laird, Główny Chemik Aplikacyjny, Global Escalations
Ink, legislation, traceability

O czym mówi niemieckie rozporządzenie dot. tuszy drukarskich (GIO)?
Niemieckie rozporządzenie o tuszach drukarskich (GIO) to przepis wymagający, aby atramenty używane na materiałach mających bezpośredni kontakt z żywnością (FCM) na terenie Niemiec znajdowały się na tzw. Liście pozytywnej zatwierdzonych substancji. Jego głównym celem jest zapobieganie migracji szkodliwych chemikaliów do żywności, chroniąc zdrowie konsumentów.
21. nowelizacja niemieckiego Rozporządzenia o Towarach Konsumpcyjnych wprowadza restrykcyjne zasady dotyczące tuszy do opakowań spożywczych. Rozporządzenie GIO weszło w życie 1 stycznia 2022 r., a jego egzekwowanie było pierwotnie planowane od 1 stycznia 2026 r., po czteroletnim okresie przejściowym. Jednak 19 grudnia Bundesrat (niemiecka Rada Federalna) zatwierdził projekt nowelizacji 21. rozporządzenia, przedłużając okres przejściowy o jeden rok — z 31 grudnia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r.
Niemieckie rozporządzenie dotyczące tuszów drukarskich ma na celu zapobieganie migracji szkodliwych substancji chemicznych z opakowań do żywności, co poprawia bezpieczeństwo konsumentów i zwiększa przejrzystość w całym łańcuchu dostaw opakowań. GIO zawiera zatwierdzoną „listę pozytywną” substancji, które zostały ocenione pod kątem bezpieczeństwa i nie są znane jako rakotwórcze, mutagenne ani toksyczne dla funkcji reprodukcyjnych.
Kogo dotyczy to rozporządzenie?
Wszystkie firmy produkujące lub dostarczające produkty spożywcze do Niemiec, niezależnie od miejsca produkcji, muszą spełnić wymagania GIO do 2027 r.

Jakie wyzwania stoją przed producentami opakowań spożywczych?
Lista pozytywna substancji jest ograniczona, co utrudnia opracowanie tuszu. Firmy produkujące opakowania żywności muszą dostarczać dokumentację, przeprowadzać testy migracji i zapewnić pełną identyfikowalność komponentów użytych w opakowaniach. Lista będzie stopniowo aktualizowana o nowe substancje ocenione pod kątem bezpieczeństwa spożywczego.
“Lista pozytywna GIO jest celowo rygorystyczna, co oznacza, że dostawcy tuszu muszą szybko wdrażać innowacje składy i dokładnie dokumentować, aby każdy składnik spełniał wymagane normy bezpieczeństwa i migracji.”
Czy są wyjątki od rozporządzenia?
Tak. Materiały mające funkcjonalną barierę, która skutecznie uniemożliwia migrację tuszu, są zwolnione z wymagań GIO. Jednak wiele firm nie uznaje swojego opakowania za posiadające taką barierę.
Dlaczego niemieckie rozporządzenie o tuszach drukarskich jest istotne?
GIO ma wpływ na producentów żywności oraz dostawców opakowań drukowanych dla rynku niemieckiego – zarówno tych lokalnych, jak i importujących lub dostarczających drukowane opakowania do niemieckich zakładów. Każdy producent i dostawca musi zadbać, aby opakowanie żywności – zarówno z nadrukiem po stronie mającej kontakt z żywnością, jak i po stronie bezpośrednio jej nie dotykającej – spełniało nowe wymagania regulacyjne.
Aby udokumentować zgodność, producenci i dostawcy powinni:
- Uzyskać Deklarację zgodności (DoC)
- Posiadać karty charakterystyki dla materiałów w kontakcie z żywnością (TDS)
- Przeprowadzać testy migracji w celu dokumentacji poziomów migrujących substancji.
“Zgodność z GIO to nie tylko kwestia tuszu, ale również pełna dokumentacja składu, jego właściwości oraz możliwość śledzenia każdej partii – od receptury po gotowe opakowanie.”

Lista najlepszych praktyk dla producentów i dostawców opakowań spożywczych
| Wymaganie / wyzwanie | Najlepsze praktyki / działania | Szczegóły/uwagi |
| 1. Zgodność z listą pozytywnych substancji | Używać tylko substancji (monomery, dodatki, barwniki, rozpuszczalniki, fotoinitiatory), które znajdują się na liście GIO. | Dla substancji niewymienionych na liście – należy udowodnić migrację ≤ 0,01 mg/kg i aktualizować formuły atramentów w miarę rozwoju listy. |
| 2. Testy migracji i ocena ryzyka | Regularnie przeprowadzać testy migracji. Jeśli migracja nie może być wykluczona: stosować wytyczne EuPIAocenić NIAS (substancje dodane niezamierzenie) | Stosować wytyczne EuPIA. Dokumentować oceny ryzyka i wyniki testów. |
| 3. Deklaracje zgodności (DoC) | Uzyskać szczegółowe oświadczenia składu od dostawców. | Warto stosować tusze “bezpieczne z założenia”, nie tylko spełniające normy. Przechowywać dokumenty pod audyt. |
| 4. Zarządzanie okresem przejściowym | Monitorować zapasy i stopniowo wycofywać niespełniające wymogi: Istniejące zapasy materiałów zadrukowanych i tuszów: sprzedaż do 31 grudnia 2026 Tusze pigmentowe do 31 grudnia 2026 roku | Zaplanować inwentaryzację i przejścia na tusze zgodne przed terminami. |
| 5. Bariery funkcjonalne i zwolnienia | Zidentyfikować FCM z funkcjonalnymi barierami i udokumentować stosowne zwolnienia. | W razie wątpliwości – traktować tusze jako mające bezpośredni kontakt z żywnością. |
“Dla wielu producentów GIO to nie tylko regulacja – to szansa na modernizację procesów opakowaniowych, budowanie zaufania konsumentów oraz większej transparentności.””

Jak Videojet wspiera producentów w spełnieniu wymagań GIO
- Zgodne z przepisami tusze: Videojet oferuje portfolio tuszów przeznaczonych specjalnie do opakowań spożywczych, spełniających lub przewyższających wymagania listy pozytywnych substancji i gotowych do audytu.
- Dokumentacja i identyfikowalność: Videojet zapewnia kompleksową dokumentację, wspierającą działania klientów na rzecz zgodności z przepisami.
- Wsparcie ekspertów: nasz zespół specjalistów śledzi zmiany regulacji i doradza w zakresie najlepszych praktyk, oceny ryzyka i przygotowania do audytów.
- Elastyczna integracja: Systemy znakowania Videojet łatwo integrują się z liniami produkcyjnymi, zapewniając produktywność i wysoką jakość druku.
- Stałe wsparcie: W miarę zmieniających się przepisów, Videojet pozostaje zaufanym partnerem, aktualizując formuły tuszu i dokumentację.
Podsumowanie: Zgodność z rozporządzeniem GIO to gotowość na przyszłe wyzwania
Niemieckie Rozporządzenie dotyczące Tuszy stanowi istotne wyzwanie, ale i szansę na wzmocnienie zaufania konsumentów dzięki większej transparentności łańcucha dostaw. Videojet oferuje wsparcie w całym procesie – od zgodnych tuszów, poprzez dokumentację, aż po wdrożenie.

Skontaktuj się z Videojet już dziś, aby uzyskać fachowe wskazówki dotyczące zgodności procesów znakowania na opakowaniach żywności
Kontakt
Źródła:
TUV_R Szablon informacji o kliencie
GIO English
Bundesgesetzblatt Teil I – Verordnung zur Änderung der Bedarfsgegenständeverordnung und der Kosmetik-Verordnung – Bundesgesetzblatt
BedGgstV – nichtamtliches Inhaltsverzeichnis