Co oznacza rozporządzenie UE PPWR dla butelek PET i ich znakowania w 2026 roku?PPWR UE a butelki PET: znakowanie, rPET i zgodność z przepisami | Videojet
Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych 2025/40 (PPWR) wprowadza wiążące zasady dotyczące recyklingu, zawartości materiałów z recyklingu oraz redukcji materiałów dla producentów wprowadzających opakowania lub produkty pakowane na rynek UE. W przypadku butelek PET oznacza to przejście od dobrowolnych celów środowiskowych do obowiązkowej zgodności z przepisami, począwszy od sierpnia 2026 roku. Oprócz projektu butelek, PPWR wpływa również na znakowanie na liniach produkcyjnych — w tym na trwałość nadruku, identyfikowalność produktów oraz możliwość recyklingu w całym cyklu życia produktu.
Jakie zmiany wprowadza PPWR dla butelek PET?
PPWR definiuje obowiązkowe kryteria dotyczące recyklingu, minimalnej zawartości materiałów pochodzących z recyklingu oraz ograniczenia zużycia materiałów. Dla butelek PET oznacza to, że opakowania muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby wspierały recykling i gospodarkę o obiegu zamkniętym, jako warunek dopuszczenia do rynku.
“PPWR czyni zrównoważony rozwój warunkiem wejścia na rynek europejski, a nie opcją.”
Termin
Kluczowe wymaganie
Najważniejsze kryteria
12 sierpnia 2026
Rozpoczęcie stosowania PPWR
Rozporządzenie zaczyna obowiązywać, zastępując dotychczasową dyrektywę w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Wprowadza obowiązkowe wymagania dotyczące projektowania opakowań, minimalizacji materiałów oraz projektowania pod kątem recyklingu.
2030
Opakowania nadające się do recyklingu
Każda jednostka opakowaniowa musi osiągać ≥ 70% recyklingowalności (z uwzględnieniem wszystkich komponentów).
2035
Recykling na skalę przemysłową
Wymagane jest efektywne przetwarzanie w istniejących strumieniach recyklingu (~55% w danej kategorii opakowań).
2038
Zaostrzone wymagania
Wprowadzenie wyższych progów recyklingowalności oraz stopniowe wycofywanie opakowań o niskiej wydajności recyklingowej.
PPWR 2026: od ambicji środowiskowych do obowiązku prawnego
Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., a jego stosowanie rozpoczyna się od 12 sierpnia 2026 r. Jego celem jest zmniejszenie odpadów opakowaniowych oraz przyspieszenie przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. W przypadku butelek PET oznacza to nacisk na lżejsze konstrukcje, wyższy udział materiałów pochodzących z recyklingu (rPET) oraz projektowanie opakowań z myślą o ich recyklingu już na etapie projektowym.
Dlaczego pierwotny PET znajduje się pod rosnącą presją?
PPWR promuje zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych i wymaga uzasadnienia wyboru surowców. To powoduje rosnącą presję na stosowanie pierwotnego politereftalanu etylenu (virgin PET) oraz przyspiesza przejście na wyższy udział rPET przy jednoczesnym ograniczeniu całkowitej ilości wykorzystywanego materiału. Zmniejszenie wagi w połączeniu z wykorzystaniem rPET mogą jednak prowadzić do większej zmienności właściwości butelek — takich jak grubość ścianek, przejrzystość czy jednorodność powierzchni.1
Co oznaczają lżejsze butelki z wysoką zawartością rPET dla linii produkcyjnych?
Redukcja masy opakowań (lightweighting) jest już standardem w przypadku butelek PET, jednak wyższy udział rPET wprowadza dodatkową zmienność materiałową. Wyższa zawartość rPET może wpływać na zróżnicowanie właściwości butelek, takich jak:
odcień koloru
przejrzystość
jednorodność powierzchni
Lżejsze konstrukcje mogą być również bardziej wrażliwe na działanie temperatury i naprężenia mechaniczne podczas transportu, napełniania czy znakowania. Z perspektywy znakowania oznacza to konieczność stosowania rozwiązań, które zapewniają czytelność kodów przy jednoczesnym zachowaniu integralności opakowania oraz wydajności linii produkcyjnej. Jak wskazano w biuletynie Videojet Ocena wpływu zmniejszenia wagi opakowań PET na oznaczanie kodów daty, nie jest to zupełnie nowe wyzwanie, lecz raczej rozwinięcie doświadczeń zdobytych przy wcześniejszych inicjatywach zmniejszania wagi — obecnie zastosowane w kontekście bardziej zróżnicowanych materiałowo butelek. 23
Dlaczego znakowanie butelek ma kluczowe znaczenie dla zgodności z PPWR?
Znakowanie kodów oraz innych informacji na butelkach odgrywa istotną rolę w zapewnieniu identyfikowalności, prawidłowej identyfikacji produktu oraz zgodności z systemami recyklingu i ponownego użycia. Jak wskazano w Bottle Bill Resource Guide, w wielu krajach Europy, Ameryki Północnej oraz wybranych regionach Azji i Ameryki Łacińskiej funkcjonują już — lub są wdrażane — systemy kaucyjne, określane jako Deposit Return Systems (DRS). Systemy te opierają się na precyzyjnej identyfikacji opakowań, która umożliwia obsługę kaucji, zwrotów i rozliczeń 4. Wymagania dotyczące znakowania różnią się w zależności od tego, czy butelka jest jednorazowa, czy wielokrotnego użytku. W przypadku opakowań wielokrotnego użytku kody śledzące (trackingowe) muszą pozostawać czytelne i niezawodne pomimo wielokrotnego transportu, mycia i sortowania. Jednocześnie oznaczenia takie jak kody partii czy informacje zmienne powinny być możliwe do usunięcia w standardowych procesach mycia i czyszczenia.
Wraz ze wzrostem wymagań regulacyjnych i operacyjnych producenci muszą znaleźć równowagę pomiędzy czytelnością, trwałością i odpowiednią „żywotnością” nadruku a wymaganiami dotyczącymi recyklingu i ponownego wykorzystania opakowań.
Jak technologie znakowania dostosowują się do zmieniających się materiałów PET?
Wprowadzenie nowych lub zmodyfikowanych materiałów PET wymaga odpowiedniego doboru technologii znakowania. Drukarki atramentowe (CIJ) oferują dużą elastyczność w szerokim zakresie zastosowań związanych z PET. Z kolei znakowanie laserowe jest coraz częściej brane pod uwagę w przypadku lekkich opakowań PET, ponieważ umożliwia uzyskanie kontrolowanego efektu na powierzchni bez wprowadzania do strumienia recyklingu dodatkowych materiałów eksploatacyjnych, takich jak tusze czy etykiety.
Porównanie technologii znakowania butelek PET: drukarka CIJ vs. laser CO₂
Kryterium
CIJ
Laser CO2
Kompatybilność technologiczna z PET
Doskonale nadaje się do szybkich linii produkcyjnych oraz cienkościennych butelek PET; w dużej mierze niewrażliwy na zmiany wynikające z lightweightingu
Skuteczny przy odpowiedniej konfiguracji dostosowanej do grubości PET i oczekiwanego efektu znakowania
Kluczowy aspekt do rozważenia
Przyczepność tuszu i kontrast na powierzchniach PET i rPET
Dobór długości fali ma kluczowe znaczenie, aby uniknąć przepalenia cienkościennych butelek
Efekt znakowania
Nadruk kodów alfanumerycznych (np. dat ważności, kody partii)
Spienianie (foaming) dla cienkościennych opakowań (preferowane) lub grawerowanie dla grubszego PET
Wymogi do oznaczania PET
Tusze kompatybilne z PET zapewniające czytelność przy wysokich prędkościach; tusze zmywalne dla zastosowań wielokrotnego użytku
Długość fali 9,3 µm dla efektu spieniania, co skutkuje oznaczeniami o ponad 50% płytszymi w porównaniu do standardowej 10,6 µm
Technologie CIJ oraz lasery CO₂ są powszechnie stosowane na szybkich liniach produkcyjnych butelek PET. CIJ zapewnia elastyczne znakowanie przy wysokich prędkościach dzięki szerokiej gamie tuszów, natomiast systemy laserowe CO₂ wymagają precyzyjnego dostosowania parametrów do właściwości PET — w tym doboru długości fali — aby uzyskać efekt spieniania, który pozwala zachować integralność cienkościennych opakowań. 5
Czym jest butelka bez etykiety (label-less)?
Butelka bez etykiety to rozwiązanie, w którym informacje produktowe i wymagane oznaczenia regulacyjne nanoszone są bezpośrednio na powierzchnię opakowania, zamiast stosowania osobnej etykiety.
Dane te aplikowane są na linii rozlewniczej przy użyciu drukarek atramentowych lub systemów znakowania laserowego. Takie podejście pozwala ograniczyć złożoność materiałową opakowania oraz wspiera bardziej efektywne i „czystsze” procesy recyklingu. Dodatkowo bezpośrednie znakowanie butelek może przynieść wymierne oszczędności dla producentów napojów, eliminując koszty związane z zakupem i aplikacją etykiet.
Dlaczego butelki bez etykiety zyskują na znaczeniu?
Butelki PET bez etykiety upraszczają konstrukcję opakowania i wspierają recykling, eliminując elementy, które mogą utrudniać przetwarzanie materiału. Przykłady regulacyjne — takie jak wprowadzenie butelek PET bez etykiet w Korei Południowej6, — pokazują, jak przepisy mogą przyspieszać rozwój rozwiązań opartych na bezpośrednim znakowaniu opakowań zamiast stosowania etykiet. W takim podejściu znakowanie musi jednak spełniać kilka równoważnych wymagań: zapewniać odpowiednią widoczność, trwałość, zgodność z recyklingiem oraz efektywność kosztową.
rPET i butelki PET wielokrotnego użytku
PPWR wspiera również zwiększenie poziomu ponownego wykorzystania opakowań. W systemach opartych na butelkach PET wielokrotnego użytku niektóre oznaczenia muszą zachować czytelność i niezawodność pomimo wielokrotnego użytkowania, mycia oraz obiegu logistycznego. W zależności od modelu ponownego wykorzystania stosuje się zarówno oznaczenia trwałe, jak i takie, które można odświeżać lub usuwać. Coraz częściej wykorzystywane są również kody dwuwymiarowe (2D), które wspierają zarządzanie obiegiem opakowań, identyfikację produktów oraz logistykę zwrotów.
Przykład wykorzystania tego typu rozwiązań poza UE można znaleźć w Chile, gdzie Coca‑Cola wprowadziła litrowe butelki PET wielokrotnego użytku wyposażone w kod 2D zgodny ze standardem GS1. Umożliwia on śledzenie opakowań oraz kontrolę jakości w wielu cyklach użycia.6 W tym przypadku zastosowano trwałe znakowanie laserowe (CO₂), które pozwala uzyskać czytelne maszynowo, odporne na zużycie oznaczenia — wspierające identyfikowalność oraz cele gospodarki o obiegu zamkniętym.7
Znakowanie butelek jako element projektowania pod kątem recyklingu
W kontekście PPWR decyzje dotyczące opakowań są coraz częściej oceniane przez pryzmat ich recyklingu i zgodności z gospodarką o obiegu zamkniętym. Wybór technologii znakowania przestaje być wyłącznie kwestią operacyjną — ma on bezpośredni wpływ na to, jak łatwo butelka może zostać poddana recyklingowi, ponownie wykorzystana lub zwrócona w systemach kaucyjnych.
Wraz z rozwojem butelek PET — obejmującym redukcję masy (lightweighting), zwiększenie udziału rPET oraz wdrażanie modeli wielokrotnego użytku — kwestie znakowania powinny być uwzględniane już na etapie projektowania opakowania. Dopasowanie technologii znakowania do materiału butelki oraz aktualnych wymagań regulacyjnych pozwala zapewnić zgodność z przepisami, utrzymać wysoką jakość kodów oraz zachować elastyczność w obliczu zmieniających się wymagań rynkowych.
Podsumowanie
PPWR to nie jednorazowy termin, lecz długofalowa zmiana w podejściu do projektowania i wykorzystania opakowań. Dla producentów butelek PET kluczowe jest zrozumienie, jak wzajemnie oddziałują na siebie regulacje, zmiany materiałowe oraz technologie znakowania — to właśnie one będą determinować gotowość linii produkcyjnych na przyszłe wymagania.
Znajdź optymalne rozwiązanie znakowania dla swojej linii PET
Skontaktuj się z nami i zamów bezpłatną konsultację już dziś!
Artykuł powstał na podstawie analizy wymagań regulacyjnych PPWR w Unii Europejskiej, źródeł branżowych oraz dokumentacji technicznej Videojet dotyczącej projektowania butelek PET, ich recyklingu oraz technologii znakowania. Wnioski zostały dodatkowo uzupełnione o wiedzę ekspertów Videojet specjalizujących się w obszarach zrównoważonego rozwoju, opakowań oraz znakowania. Dzięki temu treść odzwierciedla realia środowisk produkcyjnych i praktyczne wyzwania, z jakimi mierzą się producenci. Połączenie tych źródeł pozwala przedstawić praktyczne spojrzenie na wpływ regulacji i zmian materiałowych na wybór technologii znakowania na liniach produkcyjnych PET.
Często zadawane pytania
Od kiedy PPWR ma zastosowanie do butelek PET?
Rozporządzenie PPWR będzie ogólnie obowiązywać od sierpnia 2026 roku, chociaż poszczególne wymagania mogą wchodzić w życie w różnych terminach.
Czy PPWR wymaga stosowania rPET w butelkach PET?
PPWR promuje zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu oraz wymaga uzasadnienia wyboru surowców. W praktyce oznacza to rosnącą presję na ograniczenie wykorzystania pierwotnego PET (virgin PET) — szczegóły przedstawiono w tabeli w sekcji „Źródła”. 8
Dlaczego znakowanie butelek ma znaczenie dla zgodności z PPWR?
Znakowanie wspiera identyfikowalność i prawidłową identyfikację produktów, a także umożliwia ich efektywne funkcjonowanie w systemach recyklingu i ponownego użycia.
Laser czy atramentowy: która technologia jest lepsza do znakowania butelek PET?
Nie ma jednej uniwersalnie „lepszej” technologii dla butelek PET. Wybór zależy od konstrukcji opakowania, warunków pracy linii oraz celów znakowania.
Druk atramentowy CIJ jest szeroko stosowany na szybkich liniach napojowych i zapewnia dużą elastyczność w odniesieniu do różnych kształtów butelek, kolorów i środowisk produkcyjnych.
Z kolei znakowanie laserowe jest dobrym rozwiązaniem tam, gdzie wymagane jest trwałe znakowanie bezpośrednio na butelce — szczególnie w przypadku opakowań bez etykiet — pod warunkiem właściwego dopasowania parametrów do grubości i właściwości powierzchni PET.
Jak zapewnić wysoką jakość znakowania na mokrych lub zimnych butelkach?
Mokre i zimne butelki PET są powszechne w produkcji napojów, szczególnie po procesach płukania, napełniania i chłodzenia. Aby zapewnić wysoką jakość znakowania, system znakujący musi radzić sobie z kondensacją, niską temperaturą powierzchni oraz wysoką wydajnością linii.
W takich warunkach często wybiera się drukarki CIJ, ponieważ odpowiednio dobrane tusze zapewniają dobrą przyczepność nawet na chłodnych lub lekko wilgotnych powierzchniach. Istotną rolę w tych zastosowaniach odgrywają noże powietrzne – skutecznie osuszając i usuwając wilgoć z butelek przed drukowaniem, zapewniając optymalne przyleganie atramentu i czytelność nadruku. Lasery również znajdują zastosowanie w tego typu środowiskach, oferując trwałe, bezkontaktowe znakowanie, które dobrze sprawdza się w wymagających warunkach.
Niezależnie od technologii, kluczowe znaczenie mają stabilne pozycjonowanie nadruku, odpowiednia ochrona urządzeń przed warunkami środowiskowymi oraz właściwa konfiguracja systemu dla utrzymania jakości nadruku w trudnych warunkach na linii.
Która technologia znakowania zapewnia najlepszą przyczepność na PET?
Przyczepność oznaczeń na PET zależy w większym stopniu od dopasowania technologii do materiału niż od samej technologii.
Przyczepność oznaczeń na PET zależy w większym stopniu od dopasowania technologii do materiału niż od samej technologii.
W przypadku CIJ kluczowy jest dobór tuszu przeznaczonego specjalnie do powierzchni PET i rPET, z uwzględnieniem takich czynników jak energia powierzchniowa, temperatura butelki czy obecność wilgoci. Znakowanie laserowe nie opiera się na przyczepności — oznaczenie powstaje poprzez bezpośrednią interakcję z powierzchnią PET, co sprawia, że jest ono odporne na rozmazywanie lub usunięcie przy prawidłowej konfiguracji procesu.
Jak zapewnić wysoki kontrast oznaczeń dla lepszego skanowania?
Aby uzyskać wysoki kontrast oznaczeń na butelkach PET, należy odpowiednio dobrać metodę znakowania do koloru, przejrzystości i wykończenia opakowania.
W przypadku CIJ kontrast zależy od wyboru atramentu, rozmiaru znaków i jakości druku, szczególnie na przezroczystym lub lekko zabarwionym PET. W przypadku znakowania laserowego kontrast zależy od osiągnięcia odpowiedniego efektu powierzchni. W cienkościennym PET efekt spieniania (foaming) lub „zmatowienia” poprawia widoczność oznaczeń bez osłabiania struktury butelki. Niezależnie od technologii, istotne jest także odpowiednie umiejscowienie nadruku oraz jego weryfikacja za pomocą skanerów lub systemów wizyjnych, aby zapewnić niezawodny odczyt w całym cyklu życia produktu.
Informacja o produktach: 
Serwis i materiały: